2027 жылы баға арзандай ма? Ұлттық банк жауап берді

Қазақстанда 2027 жылы инфляция бәсеңдейді деп күтілуде. Алайда бұл азық-түлік пен күнделікті тұтынатын тауарлар арзандайды деген сөз емес. Баға бұрынғыдай өсе береді, тек қымбаттау қарқыны баяулайды. Бұл туралы Ұлттық банк төрағасының орынбасары Ақылжан Баймағамбетов мәлімдеді, деп Baspasoz.kz тілшісі Tengrinews.kz-ке сілтеме жасап хабарлайды.

Ұлттық банктің болжамынша, 2027 жылы инфляция 6,5–8,5 пайыз аралығында болуы мүмкін. Ал 2028 жылдың соңына қарай бұл көрсеткіш белгіленген мақсатты деңгейге жақындайды деп күтілуде. Дегенмен қазақстандықтар алдағы уақытта дүкен сөрелеріндегі тауарлардың жаппай арзандауын күтпеуі керек.

"Баға өсе береді, бірақ бұрынғыдай жылдам қымбаттамайды деп болжап отырмыз", – деді Ақылжан Баймағамбетов.

Оның айтуынша, қымбатшылық әр адамға әртүрлі әсер етеді. Өйткені бір отбасы азық-түлікке көбірек ақша жұмсаса, енді бірі киім-кешекке, дәрі-дәрмекке немесе басқа да қажеттіліктерге басымдық береді. Сондықтан инфляцияның әсері әр үйдің күнделікті шығынына қарай өзгереді.

Бұған қоса, кейбір тауарлардың бағасы жыл мезгіліне және сұранысқа байланысты құбылып отырады. Мәселен, мереке қарсаңында белгілі бір өнімдерге сұраныс артып, олардың бағасы уақытша көтерілуі мүмкін. Ал мереке өткен соң баға қайта төмендеуі ықтимал.

"Біз бағаның маусымдық ауытқуын емес, жалпы инфляцияны, яғни елдегі бағаның орташа өзгерісін назарда ұстаймыз. Мереке алдында кейбір тауарлардың қымбаттап, кейін арзандауы – экономикада болатын қалыпты құбылыс", – деп түсіндірді Ұлттық банк өкілі.

Инфляция төмендесе, неге тауарлар арзандамауы мүмкін?

Ақылжан Баймағамбетов инфляцияның бәсеңдеуі мен бағаның төмендеуі екі бөлек жағдай екенін түсіндірді. Мысалы, белгілі бір тауардың бағасы бір жылда 20 пайызға, ал келесі жылы 8 пайызға өссе, оның құны бәрібір қымбаттайды. Тек алдыңғы жылмен салыстырғанда бағаның өсуі баяулайды.

Ал елдегі тауарлар мен қызметтердің жалпы бағасы төмендей бастаса, бұл құбылыс дефляция деп аталады.

Ұлттық банк өкілінің айтуынша, бағаның жаппай төмендеуі экономика үшін әрдайым жақсы жаңалық бола бермейді. Мұндай жағдай ұзаққа созылса, кәсіпорындардың табысы азайып, жұмыс орындары қысқаруы және экономикалық өсім баяулауы мүмкін.

"Егер елдегі бағаның жалпы деңгейі төмендесе, бұл экономика үшін қолайсыз жағдайға айналуы мүмкін. Оның салдарынан жұмыс орындары қысқарып, экономикалық өсім баяулайды. Біз мұндай жағдайды болжап отырған жоқпыз", – деді ол.

Сондықтан Ұлттық банк алдағы жылдары тауарлар мен қызметтердің жаппай арзандауын емес, қымбатшылықтың біртіндеп бәсеңдеуін күтіп отыр.

Ең төменгі жалақының өсуі бағаға әсер ете ме?

Журналистер Ұлттық банк төрағасының орынбасарынан ең төменгі жалақыны көтеру жоспары инфляцияға қалай әсер ететінін де сұрады. Ақылжан Баймағамбетов бұл мәселе Ұлттық банктің есебінде ескерілгенін айтты. Оның сөзінше, жалақының өсуіне қатысты жоспарлар назарға алынғанымен, қаржы реттеушісі 2027 жылы инфляция баяулайды деген болжамын сақтап отыр.

Осылайша, Ұлттық банк алдағы екі жылда елдегі қымбатшылықтың беті біртіндеп қайтады деп күтеді. Алайда бұл халық күнделікті сатып алатын азық-түлік, киім-кешек пен өзге де тауарлардың бағасы міндетті түрде төмендейді дегенді білдірмейді. Баға өсуін жалғастырғанымен, оның қарқыны бұрынғы жылдарға қарағанда баяулауы мүмкін.