Алматыда аллергия өршіді: маусым қашан аяқталады?
Соңғы апталарда Алматы тұрғындары аллергия белгілеріне жиі шағымдана бастады. Қалада жусан тозаңының мөлшері өте жоғары деңгейге жеткен. Мамандардың айтуынша, тұрғындардың жағдайын өсімдік тозаңымен қатар жол жөндеу мен құрылыс кезінде көтерілетін шаң да ушықтыруы мүмкін, деп Baspasoz.kz тілшісі Tengrinews.kz-ке сілтеме жасап хабарлайды.
Алматылықтар аллергияға жиі шағымдануда
Әлеуметтік желілерде тұрғындар тоқтаусыз түшкіру, мұрынның бітелуі, көздің жасаурап, қышуы және тамақтың жыбырлауы секілді белгілер мазалап жүргенін жазуда. Кейбір тұрғындар мұндай жағдай бірнеше аптадан бері жалғасып келе жатқанын айтады. Аллергияның алғашқы белгілері кейде суық тиюге ұқсайтындықтан, адамдар бастапқыда ауырып қалдым деп ойлауы мүмкін.
Жусан тозаңы күрт көбейді
Аллергияны емдеу тәсілдерін зерттеп жүрген профессор Қайсар Табынов әріптестерімен бірге Алматы ауасындағы өсімдік тозаңының мөлшерін апта сайын бақылап отырады. Мұндай бақылау ауадағы өсімдік тозаңы мен зең саңырауқұлақтары спораларының түрі мен мөлшерін анықтауға мүмкіндік береді. Соның негізінде өсімдіктердің гүлдеу кезеңі мен тозаңның ең көп таралатын уақыты болжанады.
Маманның мәліметінше, қазір Алматы ауасында жусан тозаңы басым.
23 қыркүйекте оның мөлшері бір текше метр ауада 2051 түйірге жеткен. Ал амброзия тозаңының көрсеткіші 36, алабота тұқымдас өсімдіктердікі 25 түйірге дейін төмендеген.
Салыстыру үшін айтсақ, бір текше метр ауадағы 10 түйірге дейінгі көрсеткіш төмен деңгей саналады. Ал 2051 түйір - өте жоғары көрсеткіш. Мұндай жағдайда өсімдік тозаңына сезімтал адамдарда мұрыннан су ағу, түшкіру, көздің қышуы мен жасаурауы секілді белгілер байқалуы мүмкін.
Қайсар Табыновтың пікірінше, соңғы бір жарым аптада аллергиясы күшейген тұрғындардың жағдайына жусан тозаңы әсер етуі ықтимал. Ғалым қала мен оның маңындағы арамшөптерді гүлдеп, тозаң шашпай тұрып шабуды ұсынады. Оның айтуынша, Алматыда аллергия мәселесін азайту үшін кешенді шаралар қажет.
Құрылыс шаңы да жағдайды ушықтыруы мүмкін
Өсімдік тозаңы аллергияны қоздыратын жалғыз себеп емес. Алматыда жол жөндеу және ғимараттардың қасбетін жаңарту жұмыстары жүріп жатқандықтан, ауаға көтерілген шаң да тұрғындардың жағдайына әсер етуі мүмкін. Аллерголог әрі педиатр Сәуле Жұмамбаеваның айтуынша, шаңмен ұзақ уақыт тыныстау, сондай-ақ жөндеу жүріп жатқан немесе жақында жөнделген бөлмелерде көп болу аллергия белгілерін күшейтуі ықтимал.
Бұған қоса лак пен бояудың, темекі түтінінің, тұрмыстық химияның және иіссудың өткір иісі де ағзаға кері әсер етуі мүмкін. Дәрігер үйлерде, кеңселер мен сауда орындарында жиі қолданылатын хош иіс таратқыш құрылғыларға да назар аударуға кеңес береді.
Сәуле Жұмамбаева — педиатр, аллерголог, PhD докторы, Астана медицина университетінің №1 балалар аурулары кафедрасының профессоры.
Аллергия кезінде не істеу керек?
Маман үйдегі шаңды үнемі сүртіп, ауа тазартқыш құрылғыларды пайдалануға кеңес береді. Сондай-ақ жатын бөлмеден қауырсын жастықтарды, қалың перделерді, кілемдер мен гүлдеп тұрған өсімдіктерді алып тастаған жөн. Маусымдық аллергия кезінде терезені ашып ұйықтамаған дұрыс. Саябақтарда ұзақ серуендеуді және қала сыртына жиі шығуды шектеу ұсынылады. Далаға шыққанда ұзын жеңді киім киіп, көзілдірік пен бас киім таққан жөн.
Дәрігер мұрынға арналған тамшыларды да шамадан тыс қолданбауға шақырады. Әсіресе қан тамырларын тарылтатын дәрілерді бес күннен артық пайдалануға болмайды. Оларды ұзақ қолдану ағзаның дәріге үйреніп кетуіне әкелуі мүмкін.
Сондықтан мамандар өз бетінше емделмей, дәрігерге қаралуға кеңес береді. Қажет болған жағдайда дәрігер аллергияға қарсы арнайы мұрын спрейлерін тағайындай алады.
Сәуле Жұмамбаеваның айтуынша, антигистаминдік дәрілерді дәрігердің ұсынымына сай аллергия маусымы бойы қолдануға болады.
Аллергия маусымы қашан аяқталады?
Мамандар биыл аллергия маусымының әдеттегіден ерте басталғанын атап өтті. Сәуле Жұмамбаева мұны климаттың өзгеруімен байланыстырады. Оның айтуынша, Астанада аллергия маусымының шарықтау шегі көбіне мамыр айына сәйкес келсе, биыл сәуірде басталған. Алматыда әдетте сәуірде байқалатын кезең биыл наурызда басталған. Маусым неғұрлым ерте басталса, соғұрлым ұзаққа созылуы мүмкін.
Қайсар Табыновтың болжамынша, Алматы ауасындағы жусан тозаңының өте жоғары мөлшері қыркүйектің соңына дейін сақталуы ықтимал. Ал қазан айының басында оның біртіндеп азаюы күтіледі.
Аллергия Қазақстанда кең таралғанымен, белгілері үнемі бірден байқала бермейтін дерттердің бірі. Ол бұрын аллергиямен бетпе-бет келмеген адамдарда да пайда болуы мүмкін.