BASPASOZТолық нұсқа
Қоғам

Балтабай Адамбаев: қазақ фольклорын зерттеген ғалым туралы не білеміз?

Дана Зарылханқызы
adebiportal.kz
Бөлісу Telegram

24 қыркүйек — қазақтың белгілі фольклортанушысы, әдебиеттанушы, жазушы Балтабай Адамбаевтың туған күні. Ол қазақ халқының ауыз әдебиетін, мақал-мәтелдерін, шешендік сөздерін зерттеп, ұлттық ғылым мен әдебиетке елеулі үлес қосты, деп хабарлайды Baspasoz.kz.

Балтабай Адамбаев кім?

Балтабай Әбдірахманұлы Адамбаев 1919 жылғы 24 қыркүйекте Жамбыл облысы, Сарысу ауданында дүниеге келген. Ғалымның негізгі зерттеу бағыты қазақ фольклоры мен халық ауыз әдебиетіне арналды.

Балтабай Адамбаев қазақтың ғасырлар бойы қалыптасқан ауызша мұрасын жинап, жүйелеп, ғылыми тұрғыдан зерттеген ғалымдардың бірі болды. Оның еңбектерінде халықтың мақал-мәтелдері, шешендік өнері, ауызша тараған әңгімелері мен тарихи-мәдени мұрасы қарастырылады.

Ғалымның қазақ фольклорына қосқан үлесі

Балтабай Адамбаевтың ғылыми шығармашылығында қазақтың шешендік сөздері мен халық даналығы ерекше орын алады. Ол халық арасында сақталған сөз үлгілерін жинақтап, олардың мазмұны мен тарихи маңызын зерттеді.

Ғалымның «Халық даналығы», «Қазақтың шешендік сөздері», «Шешендік сөздер», «Асыл қазына» сияқты еңбектері қазақтың ауыз әдебиетін зерттеуге арналған маңызды шығармалардың қатарында аталады.

Оның зерттеулері арқылы шешендік сөздердің тек көркем шығарма емес, халықтың дүниетанымы мен тарихи тәжірибесін жеткізетін рухани мұра екені көрсетілді.

Балтабай Адамбаевтың шығармашылығы

Ғалым ғылыми еңбектермен қатар көркем әдебиет саласында да қалам тербеді. Оның «Мәди», «Жауынгер жолы» сияқты шығармалары жарық көрген. Балтабай Адамбаевтың шығармашылық мұрасы қазақ әдебиеті мен фольклортану ғылымының тоғысқан тұсын көрсетеді. Ол халық мұрасын жинаумен ғана шектелмей, оның тәрбиелік және танымдық мәнін ашуға тырысты.

Соғыс жылдарындағы қызметі

Балтабай Адамбаев Ұлы Отан соғысына қатысқан. Соғыстан кейінгі кезеңде ол ғылым мен әдебиет саласында еңбек етіп, қазақ фольклорын зерттеуге ден қойды. Өмірбаяндық деректерде ғалымның екі мәрте II дәрежелі Отан соғысы орденімен марапатталғаны көрсетіледі.

Балтабай Адамбаевтың мұрасы

Балтабай Адамбаевтың есімі қазақ фольклортану ғылымында халықтың ауызша мұрасын зерттеген ғалым ретінде аталады. Оның еңбектері мақал-мәтелдер, шешендік сөздер мен халық даналығын ғылыми тұрғыдан зерделеуге мүмкіндік береді.

Дана Зарылханқызы
Автордың басқа материалдары