Қазақстандағы ұялы байланыс тарифтері Өзбекстан, Қырғызстан, Тәжікстаннан бірнеше есе қымбат
2020 жылғы шілдеде ұялы байланыс бағасы бір жыл ішінде 1,7%-ға, 2021 жылы — 1,9%-ға, 2022 жылы — 2,4%-ға, 2023 жылы — 5,7%-ға, 2024 жылы — 21,9%-ға, ал 2025 жылы тағы 7,1%-ға өсті, деп хабарлайды Baspasoz.kz.
Тарифтік жоспардың абоненттік төлемі 10%-ға өсті
Қазақстандағы телекоммуникация қызметтері нарығы ақшалай мәнде өсіп келеді. 2020 жылы байланыс қызметтерінің көлемі 884,5 млрд теңге болса, өткен жылдың қорытындысы бойынша бұл көрсеткіш 1,5 трлн теңгеге жетті. Бес жыл ішінде өсім 66,8% болды. Бұл туралы finprom.kz сараптамасында айтылады.
2026 жылғы қаңтар–шілде аралығында сала кәсіпорындары 913,5 млрд теңгенің қызметін көрсетті. Бір жыл бұрын бұл көрсеткіш 843,6 млрд теңге болған. Осылайша, өсім 8,3% құрады.
Сонымен қатар ақшалай көрсеткіштің өсу қарқыны көрсетілген қызметтердің нақты көлемінің өсімінен айтарлықтай жоғары. 2026 жылғы қаңтар–шілдеде нақты көлем индексі 104,3% болды. Яғни баға мен инфляцияның әсерін алып тастағанда, қызметтердің нақты көлемі 4,3%-ға артқан. Демек, саладағы ақшалай көрсеткіштердің өсуіне баға факторы елеулі үлес қосқан.
2026 жылғы қаңтардан бастап ҚР Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігінің Ұлттық статистика бюросы (ҰСБ) есептерінде мобильді кең жолақты желілер арқылы интернетке қол жеткізу қызметтері «Интернет желісі қызметтері» санатынан «Мобильді байланыс қызметтері» санатына ауыстырылды.
Жаңа статистикалық жіктеуде мобильді байланыс саланың ең ірі санатына айналды: оның үлесі қызметтердің жалпы көлемінің 37,6%-ын, ал интернет қызметтерінің үлесі 36,9%-ын құрады.
Шілде айында Қазақстанда 27,5 млн ұялы байланыс абоненті тіркелді. Олардың 18,7 миллионы интернетке қол жеткізе алды.
Соңғы жылдары байланыс қызметтерінің қымбаттау қарқыны айтарлықтай жеделдеді. Сонымен бірге 2026 жылдан бастап ҰСБ статистикалық бақылау әдістемесін өзгертті: 2025 жылға дейін ұялы байланыс қызметтерінің бағасы бөлек көрсетілсе, биыл кеңірек «мобильді байланыс» санаты қолданылып отыр. Сондықтан көрсеткіштерді толық салыстыруға болмайды.
2020 жылғы шілдеде ұялы байланыс бағасы бір жыл ішінде 1,7%-ға, 2021 жылы — 1,9%-ға, 2022 жылы — 2,4%-ға, 2023 жылы — 5,7%-ға, 2024 жылы — 21,9%-ға, ал 2025 жылы тағы 7,1%-ға өсті.
2026 жылғы шілдеде мобильді байланыс қызметтерінің бағасы 7,6%-ға, ал қоңырау шалуға арналған минуттар, интернет пен SMS қамтылған тарифтік пакетке төленетін абоненттік төлем 10%-ға өсті.
Әсіресе 2024 жылы бағаның өсуі жоғары болды. Жыл қорытындысында ұялы байланыс қызметтерінің құны 27%-ға қымбаттады. Бұл жалпы инфляцияның 8,6% және ақылы қызметтер бағасының 13,3% өсуімен салыстырғанда әлдеқайда жоғары көрсеткіш.
Яғни ұялы байланыс тарифтері тұтыну бағаларының жалпы деңгейіне қарағанда үш еседен астам жылдам қымбаттаған.
Бағаның өсуі тарифтік желілерде де жалғасты. 2026 жылғы 15 қаңтардан бастап Beeline архивтік тарифтердің бір бөлігінің абоненттік төлемін арттырды. Бұл ретте қосылған гигабайттар мен минуттар көлемі өзгерген жоқ.
17 шілдеден бастап Tele2 «Выгодный 3» тарифінің бағасын 4,4 мың теңгеден 5,2 мың теңгеге дейін көтерді. Өсім 18,2% болды. Сонымен бірге тариф пакеті кеңейтілді.
Kcell 2025 жылдың көктемінде бірқатар тарифтердің бағасын көтеруді жоспарлаған. Алайда клиенттердің өтініштерін ескере отырып, ең танымал он тариф бойынша бағаны өзгертуден бас тартты.
Сонымен қатар жаңа баға өсімі болмаса да, Kcell мен Activ тарифтерін ең арзан ұсыныстар қатарына жатқызу қиын.
Салыстыру үшін әр бренд бойынша 2026 жылғы қыркүйекте қарапайым абонентке қолжетімді, интернет пен қоңырау минуттары қамтылған ең арзан пакеттік тариф алынды. Отбасылық және жеңілдетілген ұсыныстар есепке алынған жоқ.
Activ — 20 ГБ және 100 минут, 5 мың теңге;
Kcell — 20 ГБ және 100 минут, 6 мың теңге;
Altel — 25 ГБ және 100 минут, 4,5 мың теңге;
IZI — 30 ГБ және 100 минут, 2,9 мың теңге;
Beeline — сәйкес келетін ең арзан пакет 8 мың теңге.
Тарифтердің мазмұны бір-бірінен ерекшеленеді. Дегенмен ең қолжетімді ұсыныстардың өзінде баға айырмашылығы айтарлықтай.
Тариф бағасын көтерумен қатар оның мазмұнын өзгерту тәжірибесі бұған дейін ҚР Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігінің (БҚДА) назарын аударған.
2023 жылы агенттік жекелеген тарифтердің бағасы 8%-дан 50%-ға дейін өскенін атап өткен. Ал 2021 және 2022 жылдары тарифтер орта есеппен 13%-дан 37%-ға дейін қымбаттаған.
2022 жылдан бері БҚДА-ға тарифтердің өсуі мен сұранысқа ие емес қызметтердің таңылуына байланысты 200-ден астам шағым түскен.
2023 жылы БҚДА Kcell, Tele2/Altel және Beeline компанияларына қатысты тарифтердің келісілген түрде көтерілуі мүмкін екеніне байланысты тергеу бастаған.
Агенттіктің 2024 жылғы желтоқсандағы соңғы ресми хабарламасына сәйкес, операторлар қолданылған шараларға қатысты сотқа шағым түсірген. Осыған байланысты тиісті сот шешімдері шыққанға дейін тергеу тоқтатылды.
Қазақстандағы ұялы байланыс тарифтері халықаралық салыстыруда
Осы тұрғыда Халықаралық электр байланысы одағының (ITU) салыстыруы назар аударуға тұрарлық.
2025 жылдан бастап жоғары көлемде тұтынуға арналған стандартты мобильді байланыс себетіне 140 минут қоңырау, 20 SMS және 5 ГБ интернет кіреді.
2025 жылы Қазақстанда мұндай пакеттің айлық құны 11,8 АҚШ долларын құрады.
Салыстыру үшін:
Өзбекстанда — 2,3 доллар;
Қырғызстанда — 2,9 доллар;
Тәжікстанда — 7,2 доллар;
Қазақстанда — 11,8 доллар;
Түрікменстанда — 51,4 доллар.
Осылайша, Қазақстандағы стандартты мобильді байланыс себеті Өзбекстандағыдан 5,1 есе, Қырғызстандағыдан 4,1 есе қымбат болған.
Әлемдік медиана 14,5 долларды құрады. Демек, номиналды мәнде Қазақстан бұл көрсеткіштен төмен болды.
Алайда елдер арасындағы өмір сүру құнының айырмашылығын ескергенде жағдай өзгереді. Сатып алу қабілеті паритеті бойынша Қазақстандағы мұндай мобильді байланыс себетінің құны 34 халықаралық долларға бағаланған. Әлемдік медиана 26,8 халықаралық доллар болды.
Яғни сатып алу қабілетін ескергенде Қазақстандағы стандартты мобильді байланыс пакетінің құны әлемдік медианадан 27%-ға жоғары болды.
Абоненттердің шағымдары да көбейіп келеді
Бағаның өсуімен қатар абоненттердің шағымдары да сақталуда.
2025 жылы тұтынушылардың құқықтарын қорғау органдарына байланыс қызметтеріне қатысты 2,6 мың өтініш түскен. 2024 жылы бұл көрсеткіш 2,2 мың болған. Өсім 17,7% құрады.
Шағымдардың негізгі себептері:
абоненттік төлемді заңсыз алу;
интернет сапасының төмендігі;
тарифтік жоспар құнының өсуі;
тарифті абонентке ескертпей өзгерту.
2026 жылғы қаңтар–шілде аралығында байланыс қызметтеріне қатысты тағы 1,2 мың өтініш түскен.
Тұтынушылардың шағымдары аясында нарықтағы жұмыс тәртібіне де өзгерістер енгізілді.
2026 жылғы 28 маусымнан бастап байланыс пен интернеттің қосымша ақылы қызметтері абоненттің екі рет келісімін алғаннан кейін ғана қосыла алады.
Сондай-ақ пайдаланушылар операторлардың жарнамалық және ақпараттық хабарламаларынан бас тарту мүмкіндігіне ие болды.
Телекоммуникация нарығындағы ақшалай көрсеткіштердің өсуі қызметтердің нақты көлемінің дәл сондай қарқынмен артқанын білдірмейді.
Абоненттер үшін жағдай тарифтердің қымбаттауымен, ірі тәуелсіз желілер санының шектеулілігімен және қызмет сапасына қатысты шағымдардың сақталуымен күрделене түсуде.
Халықаралық салыстыру да Қазақстандағы ұқсас мобильді байланыс пакетінің Өзбекстан мен Қырғызстанға қарағанда едәуір қымбат екенін көрсетеді.
Ал сатып алу қабілетін ескерген жағдайда Қазақстандағы мобильді байланыс қызметтерінің құны әлемдік медианадан жоғары болып отыр.