Қазақстанның инвестициялық моделі қалай өзгеріп жатыр?
Қазақстанда инвестиция тарту тәсілі қайта қаралып жатыр. Үкімет жаңа модель арқылы жеке және шетелдік капиталды көбейтіп, отандық өндіріс, инфрақұрылым, технология және шикізаттық емес экспортты дамытуға басымдық беруде. Бұл бағыт Мемлекет басшысының 2025 жылғы Жолдауында инвестициялық келісімдер мен капитал тарту тетіктерін жетілдіру жөніндегі тапсырмаларымен байланысты, деп хабарлайды Baspasoz.kz.
2026 жылғы тамыздағы мәлімет бойынша жалпы құны шамамен 4,4 трлн теңге болатын 25 инвестициялық келісім жасалған. Сонымен қатар инвестициялық жобаларды цифрлық бақылау мен сүйемелдеудің жаңа құралдарын енгізу жоспарланып отыр.
2025 жылы негізгі капиталға салынған инвестиция көлемі 16,7%-ға өсіп, шамамен 23,5 трлн теңгеге жеткен. Ал 2026 жылдың қаңтар–тамыз айларында бұл көрсеткіш 13,5 трлн теңгеден асты.
Инвестициялық портфельде өңдеу өнеркәсібі, ауыл шаруашылығы, энергетика және көлік инфрақұрылымы сияқты салалардағы жобаларға ерекше назар аударылып отыр. Үкімет инвесторларға «бір терезе» қағидаты бойынша қызмет көрсететін Kazakhstan Investment House құруды жоспарлап отыр.
2026 жылдың алғашқы сегіз айында негізгі капиталға салынған инвестициялардың 86%-ы бюджеттен тыс қаражат есебінен тартылған. Оның ішінде кәсіпорындардың өз қаражатының үлесі 66,7%-ды құрады.
Инвестиция құрылымында да өзгеріс байқалады. 2024 жылы тау-кен өнеркәсібінің үлесі 18,7% болса, 2026 жылдың қаңтар–тамызында 13,9%-ға дейін төмендеген. Ал өңдеу өнеркәсібіне бағытталған қаржының үлесі артып келеді.
«Бәйтерек» холдингі арқылы 2026 жылы нақты секторды қаржыландыру көлемін 8 трлн теңге деңгейінде сақтау жоспарланған. Жыл басынан бері тұрғын үй секторын қоса алғанда, көрсетілген қолдау көлемі 7,4 трлн теңгеге жеткен. Оның 5,4 трлн теңгесі кәсіпкерлікті қолдауға бағытталды.
Осылайша, жаңа инвестициялық саясат капитал тартумен қатар, оны өндіріс, инфрақұрылым және шикізаттық емес салаларға бағыттауға негізделіп отыр. Үкімет инвестициялық жобаларды іріктеу мен сүйемелдеудің бірыңғай жүйесін қалыптастыруды жалғастыруда.