Қытай тілін меңгеру — бүгінгі еңбек нарығындағы артықшылық: қостанайлық ұстаздың тәжірибесі

Қытай тілін бүгінде тек білім алу үшін ғана емес, жұмыс пен бизнесте жаңа мүмкіндік ашу үшін де үйренетіндер көбейіп келеді. Қостанайлық қытай тілі пәнінің мұғалімі Алина Ковалева қытай тілін меңгеруге қанша уақыт қажет екенін, оның қандай тұстары күрделі екенін және жаңадан үйренушілер жиі жіберетін қателерді айтып берді, деп Baspasoz.kz тілшісі Kazinform.kz-ке сілтеме жасап хабарлайды.

Қазір Алина балалар мен жасөспірімдерге қытай тілін үйретеді. Оның оқушылары арасында әртүрлі елдерде тұратын балалар да бар. Ал өзі білімін жалғастыруға дайындалып жатыр. Жақында Бейжіңдегі Қытай тілі және мәдениеті университетінде (BLCU) бакалавриатта оқуды бастамақ.

Қытай тіліне қызығушылығы қалай басталды?

Алинаның айтуынша, қытай тілін алғаш үйренуге ата-анасы себеп болған. Ол кезде айналасында бұл тілді білетіндер аз болғандықтан, қытай тілі оған ерекше көрінген. Алғашында ағылшын тіліне қызығушылығы болмаған. Қытай тілін де бірден жақсы көріп кеткен жоқ. Алайда уақыт өте келе тілді меңгеруге деген ынтасы артып, оқу оның күнделікті өмірінің бір бөлігіне айналған.

Қытай тілін еркін түсініп, сөйлей бастаған нақты уақытын Алина да атай алмайды. Оның сөзінше, тілдік дағды біртіндеп қалыптасып, белгілі бір сәтте «енді қытай тілін түсінемін» деген сезім болмаған.

Тілді қалай меңгерді?

Алғашында Қостанайда мұғаліммен бірге оқыған. Кейін Конфуций институтында онлайн білім алып, қашықтан басқа ұстаздармен де сабақтасқан. 2025 жылы Қытайға барып, Хайнань аралындағы Хайкоу қаласында орналасқан Hainan Normal University-де білім алған. Енді ол оқуын Бейжіңдегі Beijing Language and Culture University-де жалғастырмақ.

Ең қиыны — иероглифтер

Алина қытай тілін үйренудегі ең күрделі нәрсе ретінде иероглифтерді атайды. Оларды бір рет жаттап қою жеткіліксіз. Иероглифтерді есте сақтау үшін тұрақты түрде қайталап, жазып, тәжірибеде қолдану қажет. Оның айтуынша, жүйелі жұмыс болмаса, бұрын меңгерген сөздер мен таңбалар тез ұмытылады.

Тіл үйретуге қалай келді?

Алина қытай тілінен сабақ беруді стартап-жобамен байланыстырады. Қостанай жоғары педагогикалық колледжінде оқып жүрген кезінде «Экономика» пәнінен стартаптар туралы біліп, өз жобасын жасап көруге шешім қабылдаған. Осылайша балаларға қытай тілін үйрету идеясы пайда болған. Қазір оның оқушылары арасында мектепке дейінгі жастағы балалар, бастауыш сынып оқушылары мен жасөспірімдер бар.

Оқушылары тек Қостанайдан емес. Әртүрлі елдерде тұратын балалар да Алинадан сабақ алады. Олардың тіл үйренудегі мақсаты әртүрлі: бірі қытай тілін жеке қызығушылығы үшін меңгерсе, енді бірі жұмысқа қажет болғандықтан оқиды. Қытай университетіне түсуге дайындалып жүргендер де бар.

Қостанайда қытай тіліне сұраныс артып келеді

Ұстаздың айтуынша, Қостанайда да қытай тілін үйренуге қызығушылық көбейген. Кейбір тұрғындар білім алу үшін Қытай университеттерін таңдай бастаса, енді бір бөлігі Қытаймен жұмыс істейтін кәсіпорындар мен компанияларда қызмет етеді. Сондықтан қытай тілін білу кейбір мамандар үшін кәсіби қажеттілікке айналып отыр.

Қытай тілінде сөйлеп кетуге қанша уақыт керек?

Бұл ең алдымен сабақтың тұрақтылығы мен тілдік ортаға байланысты. Алинаның айтуынша, аптасына үш-төрт рет сабақ оқып, қосымша өз бетінше жаттыққан адам шамамен алты-тоғыз айда қарапайым деңгейде сөйлей бастай алады. Осы уақыт ішінде адам өзі туралы, жоспарлары жөнінде айтып, қарапайым диалог құрып, күнделікті тұрмыста қолданылатын жеңіл сөздерді түсіне алады.

Үйренушілер қандай қателік жібереді?

Жаңадан бастаушылар көбіне қытай тілінің дыбысталуы мен төрт тонын меңгеруде қиналады. Сонымен қатар ана тіліндегі грамматикалық құрылымды қытай тіліне тікелей қолдануға тырысады. Тағы бір мәселе - қателесуден қорқу. Кей оқушы сөздерді білсе де, сөйлеуге қысылып қалады. Ал кейбірі сөздерді жеке-жеке жаттағанымен, оларды сөйлем ішінде қолданбайды. Сондықтан Алина жаңа сөздерді бірден сөйлем құрап үйренуге және мүмкіндігінше ертерек сөйлей бастауға кеңес береді.

Қытай тілін білу жұмысқа орналасуға көмектесе ме?

Ұстаздың пікірінше, қытай тілін білу бүгінде еңбек нарығында айтарлықтай артықшылық бере алады. Қытай Қазақстанның маңызды сауда және іскерлік серіктестерінің бірі болғандықтан, тілді меңгерген мамандарға түрлі салада қажеттілік бар. Қытайлық серіктестермен келіссөз жүргізу, компаниялармен жұмыс істеу немесе жеке кәсіпті дамыту кезінде тіл білу үлкен мүмкіндік береді.

Сонымен қатар тек қытай тілін білу жеткіліксіз. Белгілі бір кәсіби салада білімі мен тәжірибесі бар, оған қоса қытай тілін меңгерген маман жұмыс берушілер үшін анағұрлым тартымды болуы мүмкін.

Қытайға алғаш баратын адамға қандай сөз үйретер еді?

Егер бір ғана қытайша тіркесті таңдауға тура келсе, Алина «多少钱?» (Duōshao qián?), яғни «Бұл қанша тұрады?» деген сөз тіркесін ұсынар еді.

Оның айтуынша, бұл сөз дүкенде, базарда, кафеде және күнделікті сапар кезінде жиі қажет болады. Оның үстіне қарапайым сөз тіркестері арқылы тілді сабақта ғана емес, өмірде қолдануға үйрену оңайырақ.