28 қыркүйек — қазақ әдебиеті мен журналистикасының көрнекті өкілі, Қазақстанның Халық жазушысы Шерхан Мұртазаның туған күні. Қаламгер 1932 жылы Жамбыл облысы, Жуалы ауданындағы Мыңбұлақ мекенінде дүниеге келген, деп хабарлайды Baspasoz.kz.
Шерхан Мұртаза кім?
Шерхан Мұртаза - қазақ әдебиетіне елеулі үлес қосқан жазушы, публицист, журналист және қоғам қайраткері. Ол 1955 жылы Мәскеудегі М.В. Ломоносов атындағы мемлекеттік университеттің журналистика факультетін тәмамдаған.
Жоғары оқу орнын аяқтағаннан кейін Шерхан Мұртаза баспасөз саласында еңбек етті. Ол «Лениншіл жас», «Социалистік Қазақстан» газеттерінде қызмет атқарып, кейін «Жазушы» баспасы, «Жалын» альманахы, «Жұлдыз» журналы және «Қазақ әдебиеті» газеті сияқты ірі басылымдарда басшылық қызметтер атқарды. 1989–1992 жылдары «Егемен Қазақстан» газетінің бас редакторы болды.
1992–1994 жылдары Қазақстанның мемлекеттік телерадио компаниясын басқарды. Сонымен қатар Парламент Мәжілісінің депутаты болды.
Шерхан Мұртазаның шығармалары
Шерхан Мұртаза шығармашылығында тарихи тақырып, адам тағдыры, қоғам мәселелері мен ұлттық құндылықтар кеңінен көрініс тапқан.
Қаламгердің танымал шығармаларының қатарында «Қара маржан», «Қызыл жебе», «Ай мен Айша», «Мылтықсыз майдан», «Табылған теңіз», «Интернат наны», «41-жылғы келіншек» сияқты туындылары бар.
Жазушының бес кітаптан тұратын «Қызыл жебе» шығармасы мемлекет қайраткері Тұрар Рысқұловтың өмірі мен тарихи кезеңді суреттеуімен ерекшеленеді. Ал «Ай мен Айша» романында қаламгер өз балалық шағы мен анасы Айшаның тағдырын арқау еткен. Жамбыл облысында жазушының әдеби-мемориалдық музей-үйінің ашылуына арналған ресми материалда да бұл шығарманың туған жері Жуалы өңірімен тығыз байланысты екені атап өтіледі.
Шерхан Мұртаза аударма саласында да еңбек етті. Ол қазақ оқырмандарына Ханс Кристиан Андерсен, Шыңғыс Айтматов, Мұстай Кәрім және басқа да авторлардың шығармаларын қазақ тілінде ұсынды.
Шерхан Мұртазаның марапаттары
Қаламгердің әдебиет пен мәдениет саласындағы еңбегі мемлекеттік деңгейде бағаланды. 1978 жылы «Қара маржан» романы үшін Қазақ КСР Мемлекеттік сыйлығына ие болды. Сонымен қатар оған Қазақ КСР-нің еңбек сіңірген мәдениет қызметкері және Қазақстанның Халық жазушысы атақтары берілді. Ол «Құрмет белгісі» және «Отан» ордендерімен марапатталған.
Шерхан Мұртазаның әдеби мұрасы бүгінгі күні де зерттеліп, насихатталып келеді. 2025 жылы оның 6000-нан астам беттен тұратын жеке құжаттық мұрасы Қазақстан Республикасының Ұлттық архивіне тапсырылды. Олардың арасында «Қызыл жебе» романының түпнұсқа қолжазбасы, «Бесеудің хаты» драмасының қолжазбасы, жеке хаттар мен сирек фотосуреттер бар.
Шерхан Мұртаза қашан қайтыс болды?
Шерхан Мұртаза 2018 жылы Алматы қаласында дүниеден өтті. Оның артында қазақ әдебиеті мен журналистикасына қатысты мол шығармашылық мұра қалды.
28 қыркүйек - Шерхан Мұртазаның туған күні. Оның шығармалары қазақ әдебиетінің алтын қорынан орын алып, жазушының журналистикадағы еңбегі Қазақстандағы баспасөз тарихымен тығыз байланысты болды
