Осы мақаланы сіз бұрын да оқыған болуыңыз мүмкін. Кеше немесе былтыр емес, адам ақылына сыймайтындай алыс заманда. Тіпті болашақта дәл осы сәтті тағы бастан кешіруіңіз де ғажап емес. Кванттық физика саласындағы жаңа теориялық зерттеу осындай тосын болжамға жетелейді, деп Baspasoz.kz тілшісі BILD-ке сілтеме жасап хабарлайды.
Америкалық физик Шон М. Кэрролл және Джонс Хопкинс университетінің зерттеушілері Надя Дьяченко мен Саакши Дулани кванттық Ғалам тарихы қандай жағдайда дәлме-дәл қайталануы мүмкін екенін математикалық тұрғыдан қарастырған.
Ғалымдар ұсынған модель бойынша, Үлкен жарылыстан басталған Ғалам болашақта қайта жиырылып, «Үлкен сығылу» кезеңіне өтуі ықтимал. Осыдан кейін жаңа цикл басталады. Зерттеушілердің математикалық моделінде Ғаламның кванттық күйі бастапқы қалпына оралып, оның даму тарихы қайтадан сол жолмен жүреді.
Шон М. Кэрролл — Джонс Хопкинс университетінің профессоры, кванттық физика мен космологияның іргелі мәселелерін зерттейтін ғалым. Оның еңбектері кеңістік пен уақыттың табиғаты, Ғаламның пайда болуы және эволюциясы секілді тақырыптарды қамтиды. Кэрролл физика туралы бірнеше ғылыми-көпшілік кітаптың, соның ішінде Something Deeply Hidden және The Biggest Ideas in the Universe еңбектерінің авторы.
Ұсынылған модель өте қызық сауал туғызады. Егер Ғаламның бір циклі аяқталып, келесісі дәл сондай күйден басталса, оның ішіндегі барлық оқиға да қайталана ма? Жер қайта пайда болып, адамзат тарихы, біздің өміріміз, әңгімелеріміз бен қабылдаған шешімдерімізге дейін дәл сол қалпында өрбуі мүмкін бе?
Алайда зерттеудің осы тұсында ғылыми модель мен болжамның ара-жігін ажыратқан жөн. Ғаламның шын мәнінде осындай циклмен өмір сүретіні дәлелденген жоқ. Зерттеушілер әзірге тек теориялық кванттық модель ұсынып отыр. Оның үстіне ғалымдардың өздері кеңістік, уақыт пен материядан тұратын Ғаламның бұл модель аясында қалай пайда болатынын толық түсіндіре алмайтындарын атап көрсетеді.
Сондықтан математикалық модельде мүмкін болған құбылыс нақты Ғаламда міндетті түрде жүзеге асады деуге негіз жоқ.
Соған қарамастан, зерттеу адамды ойландыратын мүмкіндік ұсынады: біз Ғаламның сансыз рет қайталанатын циклдерінің бірінде өмір сүріп жатқан болуымыз мүмкін. Егер солай болса, кейде «мұның бәрі бұрын болғандай» сезілетін дежавю құбылысына мүлде басқа қырынан қарауға тура келер еді.
