Қазақстанда 24,3 млн тонна астық жиналды: 15 жылдағы рекордтық нәтиже
Қазақстанда биылғы егін жинау науқаны аяқталып, қамбаға 24,3 млн тонна астық құйылды. Бұл – кейінгі 15 жылда тіркелген ең жоғары нәтижелердің бірі. Осы кезеңде бұдан мол өнім екі рет қана жиналған, деп хабарлайды Baspasoz.kz.
2026 жылғы егін орағы елдің ауыл шаруашылығы саласы үшін табысты болды. Диқандар қолайсыз табиғи жағдайлар мен өндірістік қиындықтарға қарамастан, мол өнім жинап қана қоймай, астықтың сапасын да сақтай алды.
Жиналған бидайдың 72 пайызы үшінші сыныпқа жатады
Биылғы астықтың сапалық көрсеткіштері жоғары. Алдын ала зертханалық қорытындыға сәйкес, элеваторларға өткізілген жұмсақ бидайдың шамамен 72 пайызы үшінші сыныпқа жатқызылған.
Сараптамадан өткен бидай үлгілерінің 48 пайызында дән маңызының мөлшері 28 пайыздан асқан. Бұл көрсеткіш астықтың нан және ұн өнімдерін өндіруге жарамдылығын айқындайтын маңызды өлшемдердің бірі саналады. Әсіресе Ақмола облысының диқандары жақсы нәтижеге қол жеткізді. Өңірде үшінші сыныпты бидайдың үлесі 90 пайызға жетсе, ақуызы жоғары Hi-Pro санатындағы астықтың үлесі 70 пайызды құрады.
Мамандардың бағалауынша, сапалы астық ішкі нарықтың қажеттілігін қамтамасыз етіп қана қоймай, отандық өнімнің халықаралық саудадағы мүмкіндігін кеңейтеді.
Қазақстан астық экспортында рекордтық көрсеткішке жетті
Еліміз соңғы екі маркетингтік жылда астық пен ұнды сыртқы нарыққа жеткізу көлемін айтарлықтай арттырды. Осы кезеңде экспорт көлемі тиісінше 15,5 млн және 16 млн тоннаны құраған. Бұл – Қазақстан тәуелсіздік алғаннан бергі ең жоғары нәтижелер.
"Қазақстан темір жолы" ұлттық компаниясының мәліметінше, 2026 жылғы қыркүйек айының басынан 19 қазанға дейін шетелге 1,657 млн тонна астық жөнелтілген. Аталған көлем өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 9 пайызға артық. Астықтың мол жиналуы мен экспорт көлемінің артуы елдің ауыл шаруашылығы өнімдерін сыртқы нарыққа шығару әлеуетін нығайтуға мүмкіндік береді.
Шаруалар тыңайтқышты үш есе көп қолдана бастады
Ауыл шаруашылығындағы өнімділікті арттыру үшін мемлекет шаруашылықтарды қаржылай қолдау, егістік алқаптарын сапалы тұқыммен қамтамасыз ету және заманауи технологияларды енгізу бағытында жұмыс жүргізіп келеді.
Соңғы үш жыл ішінде елімізде минералды тыңайтқыштарды пайдалану көлемі үш есеге жуық артқан.
2025 жылы егістікке 1,8 млн тонна тыңайтқыш енгізілсе, биыл жоспарланған 2,3 млн тоннаның 2,1 млн тоннасы пайдаланылды. Сонымен қатар сапасы жоғары элиталық тұқымдардың үлесі 12 пайызға дейін өсті. Бұл алдағы уақытта егіннің шығымдылығын арттырып, өнім сапасын жақсартуға ықпал етуі мүмкін.
Ауыл шаруашылығы техникасы жаңартылып жатыр
Биылғы егін жинау науқанына 130 мыңнан астам трактор, 29 мың астық жинайтын комбайн, 17 мың жатка және басқа да 130 мыңға жуық техника тартылды. Соңғы жылдары ауыл шаруашылығы машиналарын жаңарту жұмыстары да қарқын алған. Соның нәтижесінде техниканың тозу деңгейі 2023 жылғы 85 пайыздан 2025 жылы 65 пайызға дейін төмендеген. Ал 2026 жылдың соңына дейін техниканы жаңарту көрсеткішін 8 пайызға жеткізу жоспарланып отыр.
Шаруаларға жаңа техника алуға жеңілдетілген лизинг бағдарламасы арқылы қолдау көрсетілуде. Бағдарлама іске қосылғаннан бері аграршылар 12,7 мыңнан астам трактор мен 2 340 астық жинайтын комбайн сатып алған.
Қазір жеңілдетілген лизингпен алынған машиналар елдегі тракторлар мен комбайндардың жалпы санының шамамен 10 пайызын құрайды.
Алдағы міндет – өнімділікті арттыру және экспортты кеңейту
Ауыл шаруашылығы саласын дамытуда егістік жерлер мен су ресурстарын тиімді пайдалану, климаттың өзгеруіне бейімделу және өндірісті технологиялық тұрғыдан жаңғырту маңызды бағыттар болып қала береді.
Мемлекет шаруаларды қолжетімді қаржыландырумен, сапалы тұқыммен, минералды тыңайтқыштармен және қажетті техникамен қамтамасыз ету жұмыстарын жалғастыруды көздеп отыр.
Алдағы кезеңдегі басты мақсат – астық өндірісінің тұрақтылығын сақтай отырып, өнім сапасын жақсарту, өңдеу саласын дамыту және Қазақстанның халықаралық астық нарығындағы орнын нығайту.