BASPASOZТолық нұсқа
Әлем

Энцеладта тіршілік болуы мүмкін бе?

Дана Зарылханқызы
ЖИ арқылы жасалған
Бөлісу Telegram

Ғалымдар Сатурнның ең жұмбақ серіктерінің бірі – Энцеладтағы жағдай тіршілікке қаншалықты қолайлы болуы мүмкін екенін зерттеді. Жаңа тәжірибе Жердегі кейбір микроорганизмдердің осы серіктегі ортаға ұқсас жағдайда тіршілік ете алатынын көрсетті, деп Baspasoz.kz тілшісі Kazinform.kz-ке  сілтеме жасап хабарлайды.

Зерттеуді Мюнхендегі Людвиг-Максимилиан университеті, Регенсбург университеті және Берлин еркін университетінің ғалымдары жүргізген. Нәтижесі Science Advances ғылыми журналында жарияланды.

Зертхана жағдайында мамандар Энцелад мұхитының түбінде болуы ықтимал ортаны барынша дәл жасауға тырысты. Ғалымдардың пайымдауынша, серіктің қалың мұз қабатының астында сұйық мұхит, ал одан төменде тасты ядро орналасқан. Жасанды ортаға Methanothermococcus okinawensis деп аталатын архея орналастырылды. Жерде бұл біржасушалы микроорганизм мұхит түбіндегі ыстық гидротермалды бұлақтар маңында тіршілік етеді. Оған оттегі қажет емес, ал энергия алу үшін сутек пен көмірқышқыл газын пайдаланады.

Тәжірибе барысында архея Энцеладқа ұқсас жағдайда өсіп, метан бөлуін жалғастырған. Микроорганизм су мен тау жыныстарының әрекеттесуінен түзілген сутекті пайдаланып, көмірқышқыл газы өте аз ортаға да бейімделе алған.

Дегенмен ғалымдар бұл нәтиже Энцеладта тіршілік бар екенін дәлелдемейтінін ескертеді. Зерттеу серіктегі геохимиялық жағдай Жердегі көне микроорганизмдерге тән зат алмасу үдерістерінің жүруіне қолайлы болуы мүмкін екенін ғана көрсетеді.

Энцелад Күн жүйесіндегі тіршілік белгілерін іздеуге қолайлы нысандардың бірі саналады. Cassini ғарыш аппараты бұған дейін оның мұзды қабатының астында сұйық мұхит бар екенін анықтаған. Сондай-ақ серіктің мұз астынан ғарышқа шашырайтын заттарының құрамынан сутек, метан, көмірқышқыл газы мен органикалық қосылыстар табылған.

Бұған дейінгі зерттеулер де Энцеладтағы орта метан түзетін микроорганизмдердің тіршілігіне қолайлы болуы мүмкін екенін көрсеткен. Ал жаңа тәжірибеде ғалымдар серіктің мұзасты мұхитындағы жағдайды бұрынғыдан да дәлірек модельдеген.

Дана Зарылханқызы
Автордың басқа материалдары