Қытай ғалымдары жер астында адамдар мен көліктердің орналасқан жерін жоғары дәлдікпен анықтайтын жаңа технология әзірледі. "Синъюань" деп аталатын жүйе көмір шахталарында жұмысшылардың қозғалысын бақылауға, жүргізушісіз көліктерді басқаруға және еңбек қауіпсіздігін арттыруға мүмкіндік береді, деп Baspasoz.kz тілшісі Kazinform.kz-ке сілтеме жасап хабарлайды.
Жаңа технологияны Қытайдың электрондық технологиялар корпорациясына (CETC) қарасты 54-ғылыми-зерттеу институтының мамандары жасаған. Жүйенің басты ерекшелігі – спутниктен сигнал жетпейтін жер астында да адамдар мен техниканың нақты орнын анықтай алуы.
Ол үшін қытайлық "Бэйдоу" спутниктік навигация жүйесіне негізделген шағын базалық станциялар жер астына орналастырылады. Соның арқасында шахта ішінде жұмысшылардың қай жерде жүргенін бақылауға және жүргізушісіз қозғалатын техниканың бағытын басқаруға болады. Жоба Қытайдың Ғылым және технология министрлігі жүргізген мемлекеттік тексеруден сәтті өткен.
Жүйе көмір шахталарымен ғана шектелмейді. Ол Хэбэй провинциясындағы Сюнъань жаңа ауданында орналасқан жерасты автотұрақтарында да қолданыла бастаған. Мәселен, жүргізуші смартфонындағы қосымшадан "Тұрақ" батырмасын басса, жүйе оған бос орынға дейінгі жолды көрсетеді. Таңдалған орынға басқа көлік қойылып үлгерсе, қосымша бірден балама нұсқа ұсынады.
Сынақ нәтижелері технологияның жоғары дәлдікпен жұмыс істейтінін көрсетті. Жаяу жүргіншілердің орналасқан жерін анықтаудағы қателік 20 сантиметрден аспайды. Ал жоғары жылдамдықпен қозғалатын жүргізушісіз көліктердің бағытын анықтау дәлдігі бір метрден жоғары. Маңыздысы, жүйені пайдалану үшін арнайы құрылғы сатып алудың қажеті жоқ, ол кәдімгі смартфондарда да жұмыс істейді.
Жер астында байланыс сигналының таралуына қабырғалар, түрлі құрылымдар мен басқа да кедергілер әсер етеді. Осы мәселені шешу үшін мамандар цифрлық егіз технологиясын пайдаланған. Ол жер асты кеңістігінің виртуалды үлгісін жасап, сигналдың күшін, таралу бағытын және кідірісін есептейді. Нәтижесінде навигацияның тұрақты жұмыс істеуіне жағдай жасалады.
Жоба аясында Қытайда алғаш рет толықтай отандық технологияға негізделген импульстік навигациялық чип те әзірленді. HNav-UWB стандарты бойынша жұмыс істейтін бұл құрылғы арақашықтықты 10 сантиметрден кем қателікпен өлшейді. Ал бағыт бұрышын анықтаудағы ауытқу 3 градустан аспайды. Жаңа чип елдің шетелдік технологиялар мен микросхемаларға тәуелділігін азайтуға бағытталған.
CETC54 инженері Чэнь Чунның айтуынша, мұндай технологияларды қолдану аясы кең. Олар болашақта тау-кен өндірісінде ғана емес, ақылды көлік жүйелерінде және жер астындағы дәл навигацияны қажет ететін басқа да салаларда пайдаланылуы мүмкін.
