Соңғы жылдары Қазақстанда ел ішінде саяхаттайтын тұрғындар саны айтарлықтай артқан. Ішкі туризм көрсеткіші 84,4 пайызға өскенімен, қазақстандықтар шетелге шығудан да бас тартпаған, деп Baspasoz.kz тілшісі Kazinform.kz-ке сілтеме жасап хабарлайды.
Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, 2018 жылы еліміздегі қонақүйлер мен басқа да орналастыру орындарының қызметін 4,7 миллион отандық турист пайдаланған. 2020 жылы пандемия салдарынан бұл көрсеткіш 3,3 миллионға дейін төмендеді. Кейін саяхатшылар саны қайта көбейіп, 2023 жылы 7,1 миллионға жетті.
Ал 2025 жылы ел ішіндегі орналастыру орындарында тоқтаған туристер саны 10,1 миллион адамға жеткен. Қазақстандағы қонақүйлер мен демалыс орындарының саны 4 482-ге дейін көбейіп, бір мезгілде 233 мыңнан астам адамды қабылдау мүмкіндігі қалыптасқан.
Қазақстандықтар шетелден бас тартқан жоқ
Ішкі туризмнің өсуін халықтың шетелде демалуға қаражаты жетпеуімен ғана байланыстыру дұрыс емес. Өйткені шетелге сапарлар саны да жоғары деңгейде сақталған. Мәселен, 2023 жылы қазақстандықтардың шетелге жасаған сапарлары 10,5 миллионға, 2024 жылы 12 миллионға жуықтаған. Ал 2025 жылы бұл көрсеткіш 11,8 миллион болған.
Шетелге сапарлардың басым бөлігі Ресей, Өзбекстан және Қырғызстанға тиесілі. Дегенмен бұл көрсеткішке демалыспен қатар жұмыс, оқу, сауда және туыстарға бару мақсатындағы сапарлар да кіреді.
Қай өңірлерге сұраныс жоғары?
Бурабай, Алакөл, Алматы таулары, Маңғыстау мен Түркістан туристер көп баратын бағыттардың қатарында қалып отыр. Сонымен бірге елімізде жыл бойы демалуға мүмкіндік беретін жаңа орындарды дамытуға көңіл бөлінуде. Мысалы, 2024 жылы Шымбұлақ тау курортына 1,5 миллион адам барған. Оның 800 мыңы қыста, 700 мыңы жазда демалған.
Бұдан бөлек, Риддер мен Батыс Алтайда қысқы туризмді дамыту көзделген. Алматы тау кластеріндегі Almaty Superski жобасы аясында 60 шақырым шаңғы жолы мен 11 аспалы жол салу жоспарланып отыр.
Туристер қанша ақша жұмсады?
2025 жылы қазақстандықтардың ел ішіндегі сапарларға жұмсаған шығыны 659,2 миллиард теңгеге жеткен. Бұл 2024 жылғы көрсеткіштен 13,1 пайызға көп.
Шығындардың басым бөлігі мына бағыттарға тиесілі:
Тауар сатып алу – 25,7%;
Көлік шығындары – 25,5%;
Тамақтану – 20,8%;
Қонақүй мен баспана – 12,2%.
Алайда 2025 жылғы инфляция 12,3 пайыз болғанын ескерсек, туристік шығындардың нақты өсімі айтарлықтай жоғары емес.
Жолдар мен әуежайлар жаңартылады
Туризмді дамыту үшін жол қатынасын жақсарту жұмыстары да жүргізіліп жатыр. Танымал демалыс орындарына апаратын 11 мың шақырым жолда жөндеу жұмыстары қолға алынған.
Сонымен қатар Катонқарағай, Зайсан және Кендірліде жаңа әуежайлар салынып жатыр. Үш нысанның құрылысын 2026 жылдың соңына дейін аяқтау жоспарланған. Теміржол қатынасын жақсарту мақсатында Алакөлге Астана, Алматы және шығыс өңірлерден қосымша пойыздар қатынайды.
Туризм ел экономикасына қанша пайда әкелді?
2025 жылы Қазақстанның туризм саласына 1,25 триллион теңге инвестиция тартылған. Ал саладан бюджетке түскен салық көлемі 630 миллиард теңгеден асқан. Салыстырмалы түрде алғанда, 2019 жылы туризмнен түскен салық 200,5 миллиард теңге болған. Яғни алты жыл ішінде бұл көрсеткіш үш еседен астам өскен.
Дегенмен туристер санының көбеюі табиғатқа түсетін салмақты да арттырады. Әсіресе Алматы маңындағы Көкжайлау аумағында туристік нысандар салу мәселесі қоғамда қызу талқыланып келеді.
Мамандардың пікірінше, ендігі міндет – туристер санын көбейтумен шектелмей, демалыс орындарының сапасын арттыру, жол қатынасын жақсарту және табиғатты сақтай отырып туризмді дамыту.
